Biogas en
groengas

Vergisting

Biogas is een hernieuwbare energie-drager dat voor ongeveer 60% uit methaan (CH4) en voor 40% uit kool-stofdioxide (CO2) bestaat. Het wordt geproduceerd door anaerobe vergisting (zonder zuurstof) van mest of ander verteerbaar organisch materiaal. De mest wordt ingevoerd in een gesloten tank. Hierin zetten bacteriën de verteerbare bestandsdelen bij een temperatuur van 35 tot 55 ⁰C om in biogas. De mest blijft doorgaans 30 tot 50 dagen in de reactor.

 

Hoofdvarianten

Drie varianten komen veel voor in Oost-Nederland.

  • Een boerderijvergister, al dan niet gecombineerd tot biogashub.
  • Een buurtvergister waarin mest van meerdere boeren wordt vergist.
  • Een grootschalige regiovergister van meer dan 100.000 ton per jaar.

De varianten staan hieronder schematisch weergegeven. Ze onderscheiden zich sterk in capaciteit, opwerkingsmogelijkheden voor de mest en ruimtelijke inpassing.

 

 

Steeds meer groengas

De laatste tijd is er veel veranderd. In het verleden produceerden mestvergisters vooral elektriciteit, meestal in combinatie met warmte (WKK). Nieuwe mestvergisters produceren meestal groengas. Dit is biogas dat is opgewaardeerd tot aardgaskwaliteit. Het gas wordt ingevoed op het aardgasnet. Boerderijvergisters kunnen hun productie via een apart gasnet samenvoegen en hun biogas centraal inzetten. Dit noemen we een biogashub.

In een aantal gevallen wordt biogas niet opgewerkt tot groen gas, maar direct gebruikt in industriële warmteopwekking.

Groen gas helpt bij het vergroten van de flexibiliteit van het energiesysteem. Ze draagt bij aan alle energievormen (elektriciteit, warmte en transport) en vergemakkelijkt daarmee de integratie van hernieuwbare energiebronnen in het totale energiesysteem.

Integrale mestsystemen

Nieuwe mestvergisters maken vaak onderdeel uit van integrale mestsystemen die al beginnen in de stal. Moderne stallen zijn uitgerust met speciale vloeren voor snelle mestafvoer (dagontmesting). Na de vergisting wordt de mest – digestaat – meestal gescheiden in dikke en dunne mest. De nieuwste mestsystemen zijn vaak voorzien van een installatie om het digestaat te verwerken en nutriënten eruit te halen.

Vaak geen co-vergistingsmateriaal meer

Nieuwe vergisters gebruiken vaak geen co-vergistingsmateriaal meer. Enkel mest wordt gebruikt voor de opwekking van biogas.

Belangrijke bijdrage aan kringloop landbouw

Mestvergisters kunnen, met de nieuwe stal- en scheidingssystemen, niet alleen een grote bijdrage leveren in de verduurzaming van de warmtevraag, maar ook in het stimuleren van kringlooplandbouw, het reduceren van de stikstofuitstoot en het hergebruik van biogrondstoffen. Dit is weergegeven in onderstaand diagram.

 

 

 

 

Vergunningen

Voor verwerken en vergisten van mest gelden regels. Een overzicht hiervan is te vinden op de website van Infomil.
Voor regelgeving, zie ook: Beleid en regelgeving.

 

Financieel

Perspectief voor mestvergisting is op dit moment goed. De SDE++-regeling biedt een goede prijs voor zowel kleine als grote vergisters. Per geval kan de situatie echter verschillen. Belangrijke factoren zijn het vergunningstraject, de aanvoer van mest, de capaciteit en organisatie van de mestvergister en de afzetmogelijkheden van het digestaat. Belnagrijk voor de financierbaaheid is de flexibiliteit en de mogelijkheid van de initiatiefnemers om de installatie aan te passen aan het gevoerde beleid.

Zie verslag Financieringsbijeenkomst Mestvergisting (BEON/Rabobank).

 

Routekaart

Om 100.000 m3 groengas in 2030 te realiseren is een routekaart opgesteld. Deze is begin 2024 besproken met de provincie en gepresenteerd op de groengas bijeenkomst in april in Raalte.

 

 

Actieplan

In 2019 heeft BEON haar actieplan geactualiseerd voor verbetering van de technisch financiële situatie van mestvergisting. Het actieplan is mede mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage van de provincie Overijssel.

  • klik hier voor de korte versie van het actieplan
  • klik hier voor de uitgebreide versie van het actieplan